رژیم غذایی: پرسش: اگر من یک گیاهخوار شوم، مراقبه بهتر انجام خواهد شد؟
پاسخ: بله، اما اگر فقط شما به شکلی طبیعی چنین تمایلی پیدا کرده اید. رژیم های غذاییِ اجباری معمولاً بهترین رژیم ها نیستند، چراکه آنها باعث استرس و خود داوری شده و بدن شما در اولین فرصتی که پیدا کند سریعاً به رژیم غذایی قبلی باز می گردد. به همین دلیل است که برنامه های رژیمیِ سخت گیرانه به ندرت در دراز مدت نتیجه می دهند. تمایل به این امر باید از درون بیاید. (توجه داشته باشید که تغییرات ناگهانی و مستقیم در رژیم غذایی و گیاهخواری های یکباره و مطلق میتواند تاثیراتی مخرب بر احوالات ذهنی و جسمی بخصوص برای سرد مِزاجان اعمال نماید.
اگر شما بطور مرتب مراقبه کنید، این امر را درخواهید یافت. زمانی فرا می رسد که شما به سمت یک رژیم غذایی سبک تر و مغذی تر کشیده خواهید شد. اولویت های شما بطور طبیعی تغییر خواهند کرد. با آن پیش بروید. بدن می داند برای حفظ فرآیند پالایشی که در اثر مراقبه پرورده می شود به چه چیز نیاز دارد. همچنانکه سرورِ آگاهی خالص بر می خیزد، عادات غذا خوردن نیز مطابق با آن تغییر خواهند کرد.
“سبک و مغذی” توصیفی است در ارتباط با همۀ توضیحاتِ رژیم غذایی که شما اینجا و در این دروس ملاحظه خواهید کرد. “سبک” برای یاری رساندن به پاکسازیِ آسانِ سیستم اعصاب توسط تمرینات پیشرفتۀ یوگا و “مغذی” برای آن که به بدن کمک کند تا در سلامت خوبی باشد. غذاهای خیلی سبک معمولاً مقوی نیستند و غذاهای خیلی مقوی هم غالباً سبک نیستند. تعادل، شرط و کلیدِ اصلی است و مراقبۀ مرتب، ما را در شکلی طبیعی بدان جهت هدایت خواهد نمود. یک اشتغال ذهنی مداوم به رژیم غذایی کمکی به مراقبه نمی کند. بنابر این آسان بگیرید و فقط دوبار در روز مراقبه کنید. اگر شما این کار را انجام دهید، رژیم غذایی از خودش مراقبت خواهد نمود.
رژیم غذایی یوگا در اصل فقط یک برنامه غذایی نیست، بلکه یک سبک زندگیه که هدفش سبکتر کردن بدن، آرامتر کردن ذهن و افزایش آگاهیه. در فلسفه یوگا، غذا فقط برای سیر شدن نیست، بلکه بهعنوان انرژی (پرانا) در نظر گرفته میشود که مستقیم روی ذهن و حالت درونی انسان اثر میگذارد.
در یوگا، غذاها معمولاً به سه دسته تقسیم میشوند: ساتویک، راجاسیک و تاماسیک. این تقسیمبندی خیلی مهمه چون نشان میدهد چه غذایی ذهن را آرام میکند و چه غذایی آن را ناآرام یا سنگین میسازد.
غذای ساتویک مهمترین بخش رژیم یوگایی است. این نوع غذاها شامل میوههای تازه، سبزیجات، غلات کامل، مغزها، حبوبات سبک و غذاهای طبیعی و تازه هستند. این غذاها ذهن را شفاف، بدن را سبک و انرژی را پایدار میکنند و برای مراقبه و تمرین یوگا بسیار مناسباند.
غذاهای راجاسیک غذاهایی هستند که انرژی زیاد اما ناپایدار ایجاد میکنند. مثل غذاهای تند، خیلی شور، قهوه، چای زیاد، و غذاهای محرک. این غذاها ممکن است باعث افزایش فعالیت ذهنی شوند اما در عوض آرامش درونی را کاهش میدهند و ذهن را پراکنده میکنند.
غذاهای تاماسیک شامل غذاهای سنگین، مانده، فرآوریشده، فستفودها، الکل و گوشتهای سنگین هستند. این نوع غذاها معمولاً باعث سنگینی بدن، خستگی ذهن و کاهش انرژی حیاتی میشوند و در تمرینات یوگا توصیه نمیشوند.
در رژیم یوگا، علاوه بر نوع غذا، نحوه غذا خوردن هم اهمیت دارد. آهسته خوردن، در آرامش بودن، توجه به طعم و بدون حواسپرتی غذا خوردن بخشی از تمرین آگاهی محسوب میشود. همچنین پرخوری توصیه نمیشود؛ گفته میشود معده باید حدود دو سوم پر شود تا انرژی بدن آزادانه جریان داشته باشد.
در نهایت، رژیم غذایی یوگا هدفش این است که بدن سبک، ذهن آرام و آگاهی فردی عمیقتر شود؛ بهطوری که غذا خوردن هم خودش تبدیل به نوعی مدیتیشن شود.